Is calorieën tellen achterhaald?

Is calorieën tellen achterhaald?

02-02-2020

Stel je voor dat een toerist je de weg vraagt in een taal die je niet begrijpt. Je zegt hem dat hij naar de metro moet gaan, maar hij begrijpt het niet en gaat in plaats daarvan naar de coffeeshop. Dus je spreekt langzamer en luider, maar hij begrijpt het nog steeds niet en gaat naar een restaurant. Op zo'n moment is een universele taal erg nuttig. Communiceren met iemand die jouw taal niet spreekt is erg lastig, en dat is precies wat er aan de hand is als we het over calorieën hebben zegt Personal Trainer, Mathijs van den Hoek van Afgemat Zwolle.

 

Wat is een calorie

Eén calorie is de hoeveelheid energie die nodig is om één gram zuiver water 1 graad Celsius te verwarmen. Aangezien dit vrij weinig is wordt vaak de kilocalorie, afgekort kcal, gebruikt. Dit is de hoeveelheid energie die nodig is om één kilogram water één graad Celsius te verwarmen.

'We spreken in de taal van calorieën, terwijl ons lichaam naar de taal van ‘hormonen’ luistert'. 'Suiker bevat veel calorieën en sla weinig calorieën. We stellen ons voor dat dit voedsel gemeten kan worden met dezelfde valuta: calorieën. Hoe meer calorieën je eet, hoe dikker je wordt.' Toch ligt het allemaal iets gecompliceerder dan dat.

We doen alsof alle calorieën gelijk zijn

Ons lichaam denkt niet in calorieën. 'We zijn ooit begonnen met calorieën om beter inzicht te krijgen in de energie die ons voedsel bevat. Er is lang geleden een methode ontwikkeld die gebaseerd is op de energie die vrijkomt bij het verbranden van voedsel in een steady-state stofwisseling – simpelweg 4 cal/g voor eiwit en koolhydraten en 9 cal/g voor vet. Deze over-versimpelde methode wordt  nog steeds gebruikt als de basis voor de energielabels van voedsel, en dus ook voor het maken van bewuste voedingskeuzes.' 

'Het probleem van calorieën is dat het niet kijkt naar het metabolische effect van voeding. De structuur van voedsel bepaalt mede hoe het wordt opgenomen. Denk bijvoorbeeld aan het verschil tussen een theelepel suiker en een krop sla. Ze kunnen beiden evenveel calorieën bevatten, maar de suiker is direct opneembaar in het lichaam - dat al in je mond begint- terwijl de sla ook uit onverteerbare stoffen bestaat die eerst moeten worden afgebroken om de energie op te kunnen nemen.'

Hoe zit het dan

Maar als we niet kunnen spreken van calorieën: wat bepaalt dan hoe je vet opslaat? 'Hormonen bepalen alles in ons lichaam. Ons lichaam wint of verliest vet door ingewikkelde hormonale instructies. Uiteindelijk is de hormoon-response van het lichaam cruciaal voor hoe eten wordt opgenomen.'

De hormoon-response is erg complex en persoonlijk verschillend, en wordt bepaald door allerlei processen in het lichaam, waaronder de soort bacteriën die er in onze darmen leven. Dus hoe meet je dit dan? 'Kijk vooral naar insuline als graadmeter. Insuline is één van de weinige valuta waar het lichaam echt om geeft'. 'Voedsel dat insuline stimuleert, leidt tot gewichtstoename. Als je wilt afvallen, verminder dan de inname van insulinogeen voedsel.'

Je insuline op orde krijgen

Toch is het meten van insuline niet eens héél belangrijk - maar het vermijden van bepaalde voeding dat leidt tot een hoger insuline-peil wel. Het eten van zo min mogelijk insulinerijke voeding helpt als je wilt afvallen. Hoe je dat doet is geen rocket science. Volgens studies is een gevarieerd 'wholefoods' dieet de oplossing: zoveel mogelijk hele stukken groente en fruit, en zo min mogelijk bewerkt voedsel.

Vier tips van Personal Trainer Afgemat Mathijs om je insuline-peil op orde te krijgen:

  1. Minder je koolhydraten. Vermijd vooral koolhydraten uit verwerkt voedsel. Dus geen koekjes, cornflakes en chips, maar zoete aardappel, rijst en wortels.
  2. Eet veel vezels. Dit vermindert de insulinerespons. Oftewel: veel groente en fruit.
  3. Gebruik plantaardige vetten als belangrijkste energiebron. Denk aan olijfolie, avocado en noten.
  4. Minder het aantal dierlijke eiwitten- niet te veel vlees en zuivel dus.

 

Terug naar overzicht